O kheres e svete Nicolae thaj e Svete Trinitate thaj e Mänästiră Gräźdeni

O bianipen la Mänästirǎqo Gräźdeni xasarel pes and-o kalipen la istoriaqo, ama jekh paramisi aćhel te pherǎrel ol ćaćarimata: jekh paramisi ʒivdi, but prinʒardi. Phenel pes ke o Petru Rareś nakhilo le vurdonença katar o Galaci karing e Sućǎva haj, ke peli e rǎt, aćhilo ke niśte graźdoja anda o xaben haj o sojipen le grastenqo. Kathe sutǎs tala jekh kaśt haj sas les jekh śukar suno, ande savesθe ol duj plaja d-anglal sas sumnakajutne haj denas lesqe ćang, haj andar lesqo muj inklǒnas but but birilǎ.

 

Texarinǎθe, o Petru phendǎs anda pesqo suno pesqe amalenqe, haj kadala, lośale, tälmäćinde les lesqe, phenindoj ke sigo pala so aresena k-e Sućǎva, bikinena sa o maćho bute lovença. Astarindoj palem pesqo drom, paś-e Krasna, arakhlǎs pes maj bute manuśença p-ol grasta kaj avenas te anen lesqe e vestǎ ke o thagarikano Divano le themesqe mitropoloça alosardǎs les xulaj la Moldovaqo. 

Sar najisaripen, and-o than kaj dinǎs pes sune, o Petru Rareś kerdǎs e khangeri. Ol phare berśa andar savesθe nakhili e khangeri mukhle palal feri jekh ikoana le Devlesqe Dajorrǎqi garavdi katar ol kälugäroja ande jekh skorbura. E ikoana si vi ages and-e khangeri haj phenel pes ke kerel bare bukǎ.

Ći phenas tumenqe te soven tal-ol kaśta kaj te dikhen sune śukar, ama pakǎs ke te beśen frimi paś-e mänästirǎ ći bistarena kadaja buki śukar!

E Mänästirǎ Gräźdeni nakhlǎs andar maj but evenimentoja kaj kalǎrde laqo ʒivipen berśenθar. And-o berś 1711, o skito sas ćordo haj phaberdo and-o maripen rusitiko-turkikiko.

Pala kodoja o skito sas palemkerdo, ama sas palem peravdo katar jekh izdrajipen and-o berś 1802. 

And-o berś 1862, o Vlädika Anania le Huśenqe Episkopiaqo phendǎs te vazdel pes jekh khangeri andar kärämida, le anaveça „o Somnal Nikolae”’. Pala kodoja, voj sas phangli kana kerdili e sekularizarǎ and-o berś 1864, haj and-e khangeri kerde buki ol raśaja mirosqe.

And-o berś 1952, o skito Gräźdeni sas kerdo mänästirǎ dajorrǎnqi, thovindoj laqe o dujto anav, „o Somnal Trinipen’’. 

 Vazdini andar kärämida, pe jekh fundacia barresqi, e śerutni khangeri la mänästirǎqi si kerdi and-e truśul, jekha arhitekturaça moldovenisko klasiko haj jekh ućharipen kerdo and-o stilo bukovinǎno.

And-e rig vesto le girimasqi and-o ansamblo monahalo vazdel pes e klopotnica la mänästirǎqi, ande savǎθe si trin klopotoja andar zoralo bronzo. 

Andral, e somnal khangeri si xurǎvdi jekha pikturaça neviklasiko śukar, bute loleça haj albastroça, save keren kaj o than te avel śukar haj somnal. 

E katapetǎsma haj ol strani si kerde steźarosqe kaśtesθar, xurǎvde motivojença lulugǎne haj veʒetalo.

Ʒa maj dur te dikhes kadala riga devlikane la Moldovaqe haj aćh frimi vi k-ol  Mänästiri Gïrćeni, Fïstïći, Dimitrie Kantemir, Pïrveśti haj Floreśti, kaś te dikhes len bare dikhimaça haj te manges tut k-o Del. 

Sa kadja, kana aves kire ćhavorrença, ama vi averença, daśtis te nakhes vi k-e Bar Ʒivutrenqi andar o Bïrlad kaj te dikhes śukar spećii ʒivutrenqe andar savorre thana la lumjaqe.